Ciri-ciri Tamadun Mesopotamia
Negara kota
- Salah satu unsur ketamadunan yg penting ialah kewujudan negara kota dan bandar.
- Bagi negara kota di Sumeria, ia terbahagi kpada kawasan utama iaitu pusat kota, tembok kota, luar kota dan pelabuhan.
- Setiap neagara kota mempunyai kubu pertahanan dgn pelbagai bentuk pintu gerbang yg menjadi lambang kekayaan sesebuah kota.
- Di dalam kota terdapat isatan, rumah kediaman, rumah ibadat, rumah kedai dan pasar yg kebanyakan jalanyanya berkeadaan lurus dan lebar.
- Rumah ibadat merupakan pusat sesebuah kota yg menjadi tumpuan anggota masyarakat pada masa itu.
- Setiap kota juga mempunyai unit politik dan agama yang tersendiri.
- Kewujudan sungai serta kawasan tanah pamah telah memudahkan penggangkutan dgn kapal, pedati dan keldai.
- Melalui jalan laut, bandar atau negara kota ini mudah dihubungi oleh wilayah di sekitarnya.
- Antara jalan perhubungan utama termasuklah jalan yg menghubungkan Sumeria dan kota Mari yg digunakan oleh perdagang luar Mesopotamia.
Ciri-ciri Bandar di Sumeria
- Setiap negara kota mempunyai kerajaan yg berasingan dan bersifat Teokrasi.
- Serorang raja memerintah sebuah negara kota.
- Raja dibantu oleh golongan bangsawan.
- Upacara agama dijalankan di tempat ibadat khusus oleh golongan paderi.
- Mempunyai tembok pertahanan untuk memberikan perlindungan kpd penduduknya.
- Mempunyai terusan dan benteng bagi ladang-ladang di sekelilingnya
- Keluasan sesebuah negara kota lebih kurang 1000 batu persegi, Contohnya, Lagash berukuran lebih kurang 18 000 batu persegi dan penduduknya antara 30 000 hingga 35 000 orang.
- Tiap tiap negara kota dan bandar akan bekerjasama dalam hal pertahanan walaupun mempunyai kerajaan yang berasingan.
- Setiap negara kota mempunyai pemerintah atau raja yg berfungsi sebagai ketua agama gabenor.
Organisasi Sosial
- Kehidupan masyarakat Mesopotamia adalah lebih teratur.
- Masyarakat terbahagi kepada dua golongan iaitu golongan pemerintah terdiri daripada raja, ketua pendeta, ketua tentera dan orang bangsawan.
- Golongan rakyat terbahagi kepada dua iaitu rakyat bebas seperti petani, artisan serta pedagang dan hamba yg terdiri daripada tawangan perang.
Sistem Pemerintahan
- Tamadun Mesopotamia diperintah oleh sistem raja yang berbentuk teokrasi iaitu pemerintah oleh tuhan atau wakil tuhan yang berasaskan hukum agama dan bersifat ketuhanan.
- Raja telah dianggap sebagai wakil tuhan dan pemilik negara kota.
- Masyarakat Mesopotamia tidak menyembah raja mereka sebagai tuhan kecuali semasa pemerintah Raja Naramsin (2291 - 2255 S.M.) di Akkad.
- Raja Naramsin telah memaksa penduduk Akkad menyembahnya sebagai tuhan.
- Raja Naramsin menganggap dirinya terlalu agung kerana berjaya mengusai wilayah yang luasa sehingga beliau mengelar dirinya sebagai Raja Emapat Penjuru Alam.
- Dalam pemerintah beraja di Mesopotamia raja juga menjadi ketua pentadbiran, ketua tentera dan ktua pendeta yg berkuasa dalam hal keagamaan.
- Raja juga bertindak sebagai ketua agama dan beliau melantik ahli kelurganya untuk memegang jawatan di Zigurat serta mententukan pebentadbirannya.
- Zigurat berfungsi sebagai pusat ibadat, pusat perdadangan serta pusat peryimpanan khazanah negara.
- Raja berkuasa dalam soal tanah cukai dan hasil pertanian dan pernigaan.
- Beliu dibantu oleh pegawai yang kebanyakan terdiri dari golongan bangsawan yg mempunyai ikatan dgn keluaga diraja.
Pengkhususan pekerjaan
- Hasil lebihan pertanian telah menyebabkan wujudnya kepelbagaian kegiatan ekonomi atau wujudnya pengkhususan pekerjaan.
- Terdapat anggota masyarakat yg meninggalkan pekerjaan petani untuk menjadi perniagaan, perdagangan dan artisan.
- Kegiatan perdagangan melibatkan hubungan perdagangan dgn wilayah Mesopotamia dan juga Lembah Indus.
- Kegiatan perdagangan amat penting bagi Mesopotammia kerana mereka tidak mempunyai banyak bahan mentah.
- Barangan seperti logam, kayu-kayan, emas dan perak dibawa masuk untuk ditukar dgn hasil pertanian yg dikeluarkan oleh kawasasn lain
- Terdapat juga pengusahan atau pembuat tekstil, barang tembikar dan alat keperluan harian.
- Malah ada yg menjadi tukang rumah yg diperlukan akibat pertambahan penduduk yg menyebabkan banyak rumah kediaman mesti dibina
- Terdapat sebilangan anggota masyarakat yg berkhidmat sebagai tentera untuk mempertahankan negara daripada serangan musuh.
- Perkembangan ilmu pengetahuan telah menyebabkan kewujudan sistem tulisan yg bermula dalam bentuk tulisan bergambar.
- Ia berkembang kepada tulisan berbentuk simbol yg ditulis pada tanah liat kerana pada masa tersebut bahan untuk membuat kertas belum wujud di Mesopotamia.
- Tulisan di tanah liat ini berbentuk pepaku dan dikenali sebagai cuneiform.